سازشناسی, معرفی و بررسی

انواع گیتار آکوستیک: شکل بدنه و اندازه

نویسنده

Avatar

در بازار انواع گیتار، به همان اندازه که با تنوع صدادهی رو‌به‌رو هستیم، با تنوع شکل ظاهری گیتارها هم مواجه هستیم. هنگامی که شما بخواهید یک گیتار آکوستیک یا هر نوع گیتار دیگری بخرید، اولین چیزی که روی شما اثر می‌گذارد، ظاهر آن است. معمولا به این صورت است که ویژگی‌های ظاهری یک گیتار، خریداران را به سوی نوع خاصی از گیتار می‌کشاند.

نکته بسیار مهمی که باید مد نظر داشته باشید این است که، هرچند شما به عنوان نوازنده باید شکل و ظاهر گیتارتان را دوست داشته باشید، اما داستان به همین جا ختم نمی‌شود! شکل بدنه و اندازه هر ساز روی قدرت، کیفیت و جنس صدای آن هم تاثیرگذار است و این نکته‌ای است که خیلی اوقات نوازندگان مبتدی از آن بی‌اطلاع هستند.

بیایید مروری داشته باشیم بر انواع متنوع گیتار و اینکه نوازندگان هر نوع از این گیتارها بر اساس صدا و شکل ظاهری‌شان چرا این نوع را انتخاب می‌کنند. علاوه بر این از قول نوازندگان زبردست هر نوع گیتار، نکاتی را ارائه می‌دهیم که به گفته خودشان باعث شده با استفاده از نوع خاصی از گیتار مطلوب‌ترین صدایی را که می‌خواهند به دست آروند.

انواع اصلی گیتار آگوستیک از نظر بدنه و اندازه، به شرح زیر است:

  • Dreadnought
  • Parlor
  • Jumbo
  • Dreadnought Variants
  • Auditorium
  • Grand Auditorium
  • Classical

ما در این مطلب در مجله پیانو باربد سعی می‌کنیم که نگاهی کوتاه ولی عمیق داشته باشیم به این انواع گیتار، به طوریکه شما بتوانید اطلاعات لازم در این زمینه را به‌خوبی کسب کنید.

گیتارهای دِرِد نات (Dreadnought)

خب بیایید از معروف‌ترین مدل بدنه گیتار یعنی مدل Dreadnought شروع کنیم. مدل «دِرِد نوت» که به معنی آدم بی‌باک و شجاع است را اولین بار شرکت C.F. Martin در سال ۱۹۱۶ به بازار عرضه کرد. شرکت «سی.اف. مارتین و کمپانی» (C.F.Martin & Company) که اغلب به تنهایی «مارتین» خوانده می‌شود. یک کمپانی ساخت گیتار در آمریکا است که در سال ۱۸۳۳ توسط شخصی به نام کریستین فدریک مارتین، پایه‌گذاری شد. شهرت این شرکت عموما به خاطر گیتارهای آکوستیک سیم فلزی است و یک کمپانی پیشرو در عرضه گیتارهای «تاپ فلت» ( گیتارهایی که صفحه روی آن‌ها صاف است) محسوب می‌شود. کمپانی مارتین وقتی اولین مدل این سری را ساخت نامش را HMS Dreadnought گذاشت، نامی برگرفته از کشتی جنگی نیروی دریایی که انقلابی در این عرصه به وجود آورد. علت نام‌گذاری این نوع گیتار با نام یک کشتی بزرگ‌ جنگی، به خاطر اندازه بزرگ و صدای قوی آن بود.

مدل گیتار  Dreadnought
شکل بدنه گیتار مدل artin D-28 – Dreadnought

بدنه مدل Dreadnought، شامل شانه‌های بسیار پهن و مربع‌شکل می‌شود و حفره داخل آن نیز بزرگ‌تر است. این خصوصیات بدنه گیتار باعث می شود تا صدای بسیار محکم و قوی‌تری ایجاد شود. این خصوصیت نه تنها فرکانس‌های بم را برجسته می کند، بلکه توانایی دارد تا به فرکانس‌های بالا و زیرتر هم قدرتی نسبی بدهد.

شکل بدنه Dreadnought، انتخاب نوازندگان گیتار در سبک بلوگراس است، جایی که حجم صدای بالاتر، به نوازنده گیتار این امکان را می‌دهد که در گروه‌، صدای گیتارش با صدای بلند بانجو رقابت کند و این قابلیت را دارد که صدایی در حد ماندولین ایجاد کند.
برای اینکه درست منظور ما را متوجه بشوید، راهی بهتر از این نیست که به صدای نوازندگی گیتار با بدنه Dreadnought، توسط یکی از مشهورترین نوازندگان یعنی تونی رایس (Tony Rice) گوش بدهیم.

او به بهترین نحو با گروه‌اش هماهنگ شده است و زمانیکه نوبت به اجرای لید او می‌رسد هم اجرای تونی با صدایی بلند و شفاف در همه اکتاوها شنیده می‌شود.
بسیاری از نوازندگان سبک فولک هم وقتی بخواهند از گیتار دلخواه‌شان بگویند، انتخاب‌شان سری «مارتین دی» است. برای مثال می‌توان به Joni Mitchell اشاره کرد که خیلی خوب از گیتار نوع Martin Dreadnought برای نواختن انواع سبک‌های موسیقی از فولک تا جاز استفاده می‌کند. تمام اصوات این اجراها از یک مدل Martin D-35 خارج می‌شود.

برای اینکه اجراهای مدرن‌تر با گیتار مارتین دی را بشنوید، پیشنها ما آلبوم «Live at Luther College» با اجرای Dave Matthews و Tim Reynolds است.

به خاطر صدای بولد و قوی که گیتار آکوستیک نوع Dreadnought ایجاد می‌کند، امروز این شکل و اندازه بدنه گیتار پایه اصلی در دنیای گیتار شده است و حالا هر تولید‌کننده گیتار آگوستیک در جهان، حتما این نوع را هم تولید می‌کند.
فکر نکنید که گیتار Dreadnoughts صرفا برای اجرا در سبک‌های بلو گرس و کانتری کاربرد دارند. از این نوع گیتار در تمام سبک‌ها و ژانر‌های موجود، هرجا که نوازندگان به صدای قوی، برنده و متوازن و شفاف نیاز داشته باشند، استفاده می‌شود.

گیتارهای پارلور (Parlor)

گیتارهایی با بدنه‌ای به شکل Parlor، در سال‌های اخیر بسیار محبوبیت یافته است. این نوع گیتار در دسته گیتارهای کوچک قرار می‌گیرد که عمدتا برای نوازندگانی با استخوان‌بندی کوچک‌تر مناسب‌تر است.

گیتار آگوستیک
گیتار ارزان Fender CP-100  نوع parlor

صدایی که این نوع گیتار تولید می‌کند می‌تواند متنوع باشد. اما صدایی که مشخصه گیتار parlor است، صدایی صمیمی است که معمولا در سبک‌های مشخصی مثل فولک شنیده می‌شود.
این مدل را کمپانی مارتین سی‌اف در قرن ۱۹ روانه بازار کرد، اما دوباره از سوی نوازندگان علاقه‌مند به صداهای گرم گذشته، احیا شد. بسیاری از اولین نوازندگان سبک بلوز که می‌توان به Robert Johnson، به عنوان قابل‌توجه‌ترین آن‌ها اشاره کرد، از این نوع گیتار استفاده می‌کردند. روبرت جانسون با همراهی اسلایدر و گیتار پارلور خود جهان موسیقی را عوض کرد! در سال‌های اخیر John Mayer ، گیتار پارلور خود را از شرکت مارتین برای اجراهای سولو استفاده کرده است.

قطعه Something Like Olivia مثال خوبی است برای نشان دادن صدای متعادل گیتار آکوستیک با بدنه پارلور. می‌توانید قطعه «چیزی شبیه اولیویا» از نوازنده معروف گیتار آکوستیک، جان میر را از لینک زیر دانلود کنید.

Something Like Olivia

در آن زمان گیتارهای پارلور، گزینه‌ای مناسب و ارزان‌قیمت بودند برای نوازندگان خیابانی و دوره‌گرد و همین موجب تولید انبود آن شد.

گیتار با شکل بدنه پارلور انتخاب فوق‌العاده‌ای است برای تک‌نوازی، چون هم وزن کمی دارد و هم اینکه حین اجرای توازن طیف صدا را حفظ می‌کند. هم‌چنین این مدل کوچک‌تر است و گزینه‌ای مناسبی برای سفر محسوب می‌شود.

گیتارهای جومبو (Jumbo)

تا اینجا با هم مروری داشتیم بر اندازه و فرم استاندارد گیتار و هم‌چنین یکی از محبوب‌ترین گیتارهای کوچک را معرفی کردیم. بیایید سری بزنیم به پسر بزرگ خانواده گیتار آکوستیک جهان، یعنی گیتار با شکل بدنه جومبو. کمپانی گیبسون (Gibson) در سال ۱۹۳۷، با معرفی J-200 model ، این شکل بدنه را به دنیای گیتار عرضه کرد. این مدل گیتار در قسمت شانه‌ها و پایین فرم دورانی و گردتری دارد و دارای بزرگ‌ترین حفره صدا در بین سایر گیتارها است. بزرگ‌ترین و مهم‌ترین دلیل بزرگ‌تر بودن حفره صدای این گیتار به خاطر ایجاد یک ویژگی است: شدت صدا (Volume). صدای این گیتارها بلند است. از نوازندگی با قدرت بالا تا پنجه زدن آرام، اگر روی گیتار جومبو سرمایه‌گذاری کنید، تضمین می‌شود که بلندترین صدا را از یک گیتار آکوستیک خواهید داشت. در بازار مدرن امروز، طیف وسیعی از پیکاپ‌ها و امپلی‌فایر‌ها وجود دارد که می‌تواند طیف وسیعی از هر میزان بلندی صدا را که بخواهید برای‌تان ایجاد کند. اما اگر شما یک نوازنده اصیل گیتار آکوستیک باشید و بخواهید، صدای بلند را تنها با خود ساختار گیتار ایجاد کنید، صدایی که تمام اتاق را پر کند، لازم نیست دنبال چیز دیگری بگردید.

گیتار جومبو
The Gibson J-200، سایز جومبو

ممکن است که شما خواننده‌ای با صدای بلند باشید یا اینکه گروه موسیقی شما علاقه داشته باشند که با صدای بلند بنوازند. اگر شما نوازنده‌ای با استخوان‌بندی درشت باشید که می‌داند می‌تواند یک ساز بزرگ را به خوبی حین خواندن و نواختن مدیریت کند، طوریکه صدایش به خوبی شنیده شود. در این صورت گیتار در اندازه جومبو انتخابی ایده‌آل برای شما است. به طور کلی طیف قدرت صوتی این گیتار متعادل است اما از دید تجربه فردی نوازندگان، حفره بزرگ‌تر، نوع آزادتری از صدا را تولید می‌کند که در فرکانس‌های بم می‌تواند تاکید قابل توجه‌ای ایجاد کند. صحبت درباره تن‌های مختلف صدایی و اصطلاحات مربوط به آن‌ها، کار ساده‌ای نیست. شاید بهترین راه این باشد که صدای آن را با سایر گیتارها مقایسه کنید.

باب دیلون، یکی از شناخته‌شده‌ترین خوانندگان و ترانه‌سرایان عصر ما است که احتمالا شما نمی‌دانید که همین حالا هم با صدایی که گیتارهایی با بدنه جومبو تولید می‌کنند از طریق آهنگ‌های او آشنا هستید. فقط برای کسانی که از طرفداران باب دیلون نیستند یا تا به حال آهنگ‌های او را نشنیده‌اند، یکی از اجراهای او را انتخاب کرده‌ایم تا بتوانید ببینید که گیتار جومبو چطور مکمل صدای او در ضبط‌هایش می‌شود.

اگر قصد خرید گیتار، آن هم گیتار آکوستیک را دارید و تنها دغدغه شما، قدرت صدا و بلندی صدای آن باشد، آن وقت گیتار با بدنه جومبو بهترین انتخاب برای شما است. این نوع گیتار ظاهر فوق‌العاده‌ای هم دارد، نگاهی به گیتار گیسبون J-200 در عکس بالا بیندازید. واقعا زیبا نیست؟ بیشتر گیتاریست‌های مشهوری که بتوان نام آن‌ها را فهرست کرد این مدل گیتار را می‌نواخته‌اند اما ما فقط به چند تا از آن‌ها اشاره می‌کنیم: امیلو هریس، الویس، جرج هریسون و…

گیتار ساز بدنه جومبو
Epiphone EJ-200 ، یکی دیگر از مدل‌های سایز جومبو

اگر بودجه شما برای خرید گیتار محدود است و از نوع جومبو خوش‌تان آمده است. گزینه اقتصادی‌تر این مدل را هم کمپانی گیبسون تحت سری اپیفون تولید کرده است. این سری به اندازه مدل قبلی کارایی دارند، فقط کمی با جیب شما هماهنگ‌تر هستند!

خب، این سه نوع اولی از اندازه و شکل بدنه گیتار‌ها که به شما معرفی کردیم، معروف‌ترین و محبوب‌ترین گیتارها برای ضبط هستند. معروفیت و محبوبیت آن‌ها هم به خاطر ظاهر زیبای آن‌ها است و هم به خاطر طیف صوتی که ایجاد می‌کنند و البته به خاطر نوازندگان مشهوری که باعث شهرت آن‌ها شده‌اند.

اما برای کسانی که دوست‌ دارند تجربه‌های جدید داشته باشند و چیزهایی را تجربه کنند که کمتر شناخته شده‌اند، انواعی از گیتار آکوستیک را در ادامه این مطلب معرفی خواهیم کرد که با اینکه کاملا گیتارهای دارای قابلیتی هستند اما کمتر معروف شده‌اند. هر کدام از این گیتارها، صدای منحصر‌به‌فرد خودشان را تولید می‌کنند که وابسته به اندازه حفره صدا و منحنی‌های بالا و پایین ساز است.

گیتار درد نات با شانه‌های گرد

وقتی که کمپانی مارتین مدل بدنه گیتار درد نات را به بازار معرفی کرد، سایر کمپانی‌ها هم از آن پیروی کردند. آن‌ها کمی در شکل بدنه درد نات دستکاری کردند تا مدلی جدید را تولید کنند و بتوانند سهمی از بازار این گیتار پرطرفدار داشته باشند.

گیتار آکوستیک
 Gibson J-45 ، گیتار مدل درد نات با شانه‌های گرد

سایر کمپانی‌ها سازنده گیتار مانند گیبسون، تغییر بسیار کوچکی در این مدل به وجود آورند که باعث شهرت فوق‌العاده آن شد. به طور ویژه مدل Gibson J-45  بلافاصله پس از معرفی به بازار با محبوبیت رو‌به‌رو شد. این گیتار به زودی به نام «گیتار جان سخت» معروف شد، گیتاری که تمام خصوصیات عالی گیتارهای مدل مارتین دی را داشت و از نظر قیمت هم با‌صرفه‌تر بود. گیتار دارای یک پوشش لاک الکلی است که این پوشش از گیتار محافظت نموده آن را براق و شفاف می‌کند که به آن Finish گیتار می‌گوییم. فینیش این نوع گیتار، برای سال‌ها مدل «سان برست» (sunburst) بود ولی حالا در حالت فینیش طبیعی هم یافت می‌شود. ظاهر زیبای مدل J-45 در کنار قیمت مناسب آن، باعث شده تا این گیتار را به نام گیتار کاری بشناسند. گیتاری که حسابی به‌دردخور است! قیمت مناسب این نوع گیتار باعث، اهمیت آن شد و صدای گرم آن که با همراهی آواز، احساسات پر شوری را می‌آفرید، اهمیت آن را تکمیل کرد. حالا مدل Gibson J-45 به اندازه گیتارهای درد نات مارتین معروف شده‌ است. خوب است بگوییم که معروف‌ترین نوازنده گیتار گیبسون جی ۴۵، جان لنون (John Lennon) از گروه بیتلز است. جان لنون، گیتارش را شخصی‌سازی هم کرده بود و چیزی شبیه دستگیره ولوم صدا و پیکاپ را روی صفحه صدا نصب کرده بود. با هم یکی از اجراهای جانون لنون با گیتار درد نات شانه گرد از برند گیبسون را بشنویم.

این مطلب ادامه دارد…

منبع:
ELEDGE R NOTE