سازشناسی, سبک‌های موسیقی

چه سازهایی در موسیقی فولکلور (فولک) نواخته می‌شوند؟

نویسنده

AvatarAvatar

در موسیقی فولکلور یا فولک، سازهای سنتی متناسب با هر منطقه استفاده می‌شوند. بنابراین مهم است که بدانید موسیقی فولکلور کدام منطقه را دوست دارید. اگر علاقه‌مند هستید که قطعات موسیقی فولک غربی و به خصوص آمریکایی بسازید یا اینکه فقط کنجکاو هستید که بدانید چه سازهایی در این سبک موسیقی به کار می‌روند، این مطلب راهنمای خوبی برای شماست.

بیشتر بدانید: آشنایی با موسیقی فولکلور و فولک

فیدل (Fiddle) یا ویولن

فیدل
فیدل

وقتی که ویولن در سبک موسیقی فولک، نواخته می‌شود به آن «فیدل» می‌گویند. در حالیکه ویولونیست‌هایی که موسیقی کلاسیک می‌نوازندِ باید ویولن را بسیار دقیق و مطابق نت بنوازند، فیدلرها (fiddlers) توانایی دارند تا دریافت و تعبیر خودشان را به گونه‌ای که حس و حال ‌فضا و قطعه ایجاب می‌کند، بنوازند. پس بهتر است بگوییم که فیدل و ویولن در واقع یک ساز هستند که در دو سبک موسیقی نواخته می‌شوند. در این موزیک-ویدیوی زیبا، ترانه محلی آلمانی Schei-wi-dei-wi-du-wi-dei را تماشا می‌کنیم که در سبک موسیقی فولک، سال ۲۰۰۹ روانه بازار شد.

بانجو (Banjo)

بانجو
بانجو

شاید اولین سازی که در ذهن موزیسین‌ها وقتی دارند به ساختن موسیقی فولک فکر می‌کنند، می‌آید، ساز بانجو است. ساز بانجو در مدل‌های مختلفی از ۵ تا ۶ سیمی موجود است. بانجو معمولا در سبک کلوهامر (clawhammer)، سبکی که مربوط به نوع خاصی از نوازندگی بانجو است و مربوط به موسیقی قدیم آمریکا می‌شود، نواخته می‌شود. صدای سیم‌های بانجو، رنگ صوتی خاصی دارد که در ذهن مردم با موسیقی فولک پیوند خورده است.
Tracy Newman در سال ۱۹۶۵، در یک برنامه دنباله‌دار تلویزیونی در آمریکا که برای کودکان تولید می‌شد به نام “What’s New”، به معرفی ترانه های محلی، فولک، و سازهایی که در موسیقی فولک نواخته می‌شوند، پرداخته است. در این ویدیو اجرای زیبای او برای معرفی ساز بانجو می‌بینید.

ماندولین

ماندولین
ماندولین

ماندولین شبیه یک گیتار کوچک به نظر می‌رسد و این چیز عجیبی نیست، چون ماندولین هم مثل گیتار از خانواده سازهای «لوت» است. این ساز صدای متمایزی ایجاد می‌کند که برای سبک‌های بلوگرس و فولک بسیار مناسب است. ماندولین معمولا ۸ سیم دارد که به طور همزمان کوک می‌شوند. این ساز همزمان با گیتار و بانجو در غرب معروف شد.

آکاردئون

آکاردئون
آکاردئون

آکاردئون بیش از همه با موسیقی پولکا (polka)، موسیقی رقص منطقه چک پیوند خورده است. هم‌چنین بخشی از موسیقی کیجون (Cajun) و فولک محسوب می‌شود. آکاردیون یک سازه همه‌کاره است و در تمام سبک‌ها می‌تواند استفاده شود ولی در صدر جدول، این ساز متعلق به موسیقی فولک است. صفحه کلیدی شبیه صفحه کلید پیانو در یک طرف آن است و در وسط بدنه‌ای چین‌دار دارد که مانند دَم آهنگران است. باز و بسته کردن این قسمت توسط نوازنده موجب ایجاد صوت می‌شود.
اجرای سه ترانه زیبای موسیقی فولک انگلیسی با آکاردئون را در ادامه تماشا کنید.

سازدهنی یا هارمونیکا

سازدهنی
سازدهنی

سازدهنی یا هارمونیکا یا هارپ دهانی، سازی کوچک و قابل حمل است. جنس این ساز از چوب یا پلاستیک به همراه فلزاست. داخل سازدهنی زبانه‌هایی وجود دارند که بسته به اینکه در کدام سوراخ آن بدمید یا هوا را از آن بمکید، صدایی متفاوت ایجاد می‌‌کند. مشهورترین سازدهنی که در موسیقی فولک به کار می‌رود، سازدهنی ۱۰ سوراخه دیاتونیک است. با اینکه شهرت هارمونیکا تا حدی زیادی مدیون موسیقی بلوز است، اما تعدادی زیادی از مردم هم در دهه ۱۹۶۰ از طریق موسیقی فولکلور باب دیلون (Bob Dylan) با این ساز آشنا شدند. در ادامه یکی از اجراهای او را با هم ببینیم.

اسپونز یا قاشقک

اسپون
اسپونز

از اسپونز یا همان قاشق هم در موسیقی فولک استفاده می‌شود. دو قاشق از جنس چوب یا فلز از پشت به هم چسبیده‌اند و نوازنده یا بین دست‌هایش یا پاهایش آن را نگه می‌دارد و با باز و بسته کردن آن دو طرف قاشق به هم ضربه می‌زنند و تولید صدا می‌کنند. شما خودتان هم می‌توانید اسپونز را با دو قاشق بسازید و یا به عنوان یک آلت موسیقی آن را بخرید.

ساز جاگ (Jug)

ساز جاگ
ساز جاگ

جاگ به معنی کوزه و پارچ است و این به شکل و جنس این آلت موسیقی اشاره می‌کند. نوازنده به قسمت بالایی جاگ می‌دمد تا صدایی محزون تولید کند. این جنس صدا، کار صدای باس در بسیاری از ترانه‌ها را می کند.

یوکللی یا یوکلله

یوکللی
یوکللی

یوکللی هم یکی دیگر از سازهای خانواده «لوت» است. بانجو، گیتار، یوکللی و ماندولین همگی از یک خانواده ساز هستند که در خدمت موسیقی فولک قرار گرفته‌اند. از آنجایی که این ساز از مناطق هاوایی می‌آید. بهترین چوب برای ساخت آن چوب اقاقیا است. در مجموع ظاهر این ساز شبیه یک گیتار آکوستیک کوچک با ۴ سیم است. یوکللی در ۴ اندازه مختلف موجود است و همین نوع صدای آن را تعیین می‌کند.

دوبرو یا گیتار رزونیت

دوبرو
دوبرو

گیتار رزونیت (Resonate Guitar) یا دوبرو (Dobro) سازی که در سبک کانتری و بلوز استفاده می‌شود. دوبرو یک نوع گیتار است که تقویت‌کننده به شکل برعکس به جای اینکه داخل محفظه باشد روی صفحه صدای ساز کار شده است. با اینکه نام و مدل گیتار رزونیت توسط برادران دوپریا گسترش یافت، اما حالا متعلق به شرکت گیبسون است. این کمپانی حالا برای فرآیند ساخت و نام این گیتار دارای نشان تجاری مخصوص به خود است. گیتار رزونیت صدای منحصر‌به‌فردی تولید می‌کند که مناسب موسیقی فولک است. هم‌چنین ساز متداولی در سبک بلوگرس است.

گیتار آکوستیک

گیتار آکوستیک

بزرگ‌ترین ساز موجود در میان سازهای موسیقی فولک، گیتار آکوستیک است. گیتار آکوستیک رایج‌ترین و سنتی‌ترین ساز در این سبک موسیقی است. بسیاری از موزیسین‌های موسیقی فولکلور منحصرا با گیتار آکوستیک برای ساختن ترانه‌های‌شان کار کرده‌اند. مدل‌های گیبسون، فندر و گرتچ (Gretsch)، مدل‌های مشهوری هستند که نوازندگان فولک از آن استفاده می‌کنند.

اینکه چه سازهایی در موسیقی فولکلور نواخته می‌شود، ممکن است کنجکاوی شخصی شما باشد، البته ممکن هم است که قصد ساخت قطعه‌ای را در این سبک موسیقی داشته باشید. در هر حال هدف شما، هرچه باشد، سازهایی که دراین مطلب معرفی شدند، مهم‌ترین سازهای موسیقی فولکلور هستند.

درعین حال توجه داشته باشید که قصد و نیت شما از ساختن یک موسیقی همیشه مهم‌تر از سازی است که به کار می‌برید. بنابراین اگر می‌خواهید قطعه‌ای فولک بسازید با سازی که در این فهرست نیست، مهم قصد و نیت شما برای انتخاب سبک قطعه است و می‌توانید با هر سازی که می‌خواهید شروع کنید.

منبع:
Youtube music sucks